Skip to content Skip to footer

Παραδοσιακή ανδρική φορεσιά

Η φορεσιά αυτή αντιπροσωπεύει τον τυπικό ενδυματολογικό τύπο των Ελλήνων της Αλάγιας, όπως φοριόταν στις αρχές του 20ού αιώνα. Το σύνολο συνδυάζει νησιώτικες, μικρασιατικές και ηπειρωτικές επιρροές, με έντονα στοιχεία κοινωνικού κύρους και λειτουργικότητας.
1. Κεφαλομάντηλο και Φέσι
Η βάση είναι το κόκκινο φέσι, σύμβολο ταυτότητας στη Μικρά Ασία αλλά και υποχρεωτικό κάλυμμα κεφαλής μετά τις οθωμανικές μεταρρυθμίσεις. Από το φέσι κρέμεται μαύρη φούντα, συνήθως μεταξωτή. Κάτω από το φέσι τοποθετείται λευκό υφασμάτινο μαντίλι ή τσουλούφι, που απορροφούσε τον ιδρώτα και προστάτευε το ύφασμα.
2. Η πουκαμίσα (πουκάμισο)
Λευκό βαμβακερό, με όρθιο γιακαδάκι (κολάρο) και μικρό άνοιγμα στο στήθος. Η απλότητά του ερχόταν σε αντίθεση με τα πιο περίτεχνα εξωτερικά κομμάτια, υποδηλώνοντας πρακτικότητα.
3. Το γιλέκο – Ζιμπούνι
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία, κατασκευασμένο από μαύρο μάλλινο ύφασμα, πλούσια διακοσμημένο με μαύρη νεραϊδογέμιση (κορδονέ) και φούντες, κεντήματα σε μοτίβα ταινιωτά, φυτικά ή συμμετρικά. Η διακόσμησή του είναι σε τόνο-με-τόνο (μαύρο σε μαύρο), τεχνική που απαιτούσε μεγάλη δεξιοτεχνία. Το γιλέκο αυτό δείχνει καθαρά την επιρροή των μικρασιατικών αστικών κέντρων.
4. Το επενδύτη – Μαύρη καπότα / κοντόκαπα
Μάλλινη, βαριά, με εξωτερικό πέλος. Ανεπίσημο αλλά καλαίσθητο ένδυμα, που λειτουργούσε ως προστασία από το κρύο αλλά και ως ένδειξη κύρους. Το μήκος της φτάνει μέχρι τη μέση, αφήνοντας τον όγκο της βράκας να κυριαρχεί.
5. Η βράκα
Η χαρακτηριστική μαύρη βράκα είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο κομμάτι. Πλούσιο ύφασμα, βαθιές πιέτες, μεγάλο όγκο. Επιτρέπει άνεση στις καθημερινές και επαγγελματικές δραστηριότητες (ναυτικοί, γεωργοί, τεχνίτες). Η χρήση της βράκας σε μαύρο χρώμα είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική των παραλίων της Μ. Ασίας.
6. Η ζώνη – Υφαντός ζωνάρας
Η ζώνη είναι υφαντή σε αργαλειό, με κατακόρυφες ρίγες σε κόκκινο, ροζ, μωβ, πράσινο και λευκό. Τυλιγόταν πολλές φορές γύρω από τη μέση και συγκρατούσε προσωπικά αντικείμενα, μαχαίρι, καπνοσάκουλο. Η μεγάλη φούντα στη μία πλευρά δείχνει επιρροή από τα Ανατολικά παράλια και τα εμπορικά κέντρα της Μ. Ασίας.
7. Οι μπότες – Κεντητές καλτσαντόρες / ποδήματα
Ψηλές μαύρες μπότες με ανάγλυφο κέντημα επάνω στο δέρμα ή το χοντρό ύφασμα. Τα μοτίβα είναι φυτικά και συμμετρικά, συχνά σε νηματοκέντημα. Αποτελούσαν ειδική παραγγελία και ήταν στοιχείο κοινωνικής θέσης.

Κατηγορία: Product ID: 21029

Περιγραφή

Υλικά και τεχνογνωσία
Μαλλί (καπότα, γιλέκο, βράκα).
Βαμβάκι (πουκαμίσα).
Μεταξωτή φούντα στο φέσι.
Υφαντό βαμβακομέταξο στη ζώνη.
Δέρμα για τις μπότες.

Παραδοσιακές τεχνικές
Κορδονέ μαύρο-σε-μαύρο, ταφτάδες, ιδιότυπες μικρασιατικές ραφές, βαριά πιετοδουλειά (πτυχώσεις) για τη βράκα.

Η φορεσιά αυτή ήταν επίσημο ή γιορτινό ένδυμα ανδρών της ελληνικής κοινότητας, σύμβολο αξιοπρέπειας, εργατικότητας και κοινωνικής θέσης, φορεμένη σε γάμους, γιορτές, παζάρια και θρησκευτικές εορτές, αντιπροσωπευτική του «καλού ντυσίματος» των Αλαγιωτών πριν τον εκπατρισμό του 1922. Μεταφέρθηκε στην Ελλάδα ως πολύτιμο κειμήλιο. Πολλές τέτοιες φορεσιές διατηρήθηκαν σχεδόν ακέραιες, γιατί οι πρόσφυγες τις θεώρησαν σύμβολο ρίζας και ταυτότητας. Εκτίθεται στο Λαογραφικό Μουσείο του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Δήμου Νέας Ιωνίας.

Παραχωρήθηκε ευγενικά για την φωτογράφηση από ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Δήμου Νέας Ιωνίας.

Δεδομένα αντικειμένου

Κωδικός

2878

Χρονολογία

19ος αιώνας

Υλικά

Μαλλί, βαμβάκι, μετάξι

Διαστάσεις

Y150cm x Π60cm

Προέλευση

Αλάγια Μικράς Ασίας

ΒΑΘΙΑ ΘΕΑΣΗ

Μουσείο Αλαγιωτών
Χώρος Πολιτισμού ALAYA
Καρολίδου 5
14231 Νέα Ιωνία
Ερευνητική πρόσβαση
Ερευνητές του Μικρασιατικού πολιτισμού που επιθυμούν να μελετήσουν εκθέματα της μόνιμης συλλογής, μπορούν να επικοινωνούν στο 6974 902336.

alaya.association

Σύνδεσμος Αλαγιωτών Νέας Ιωνίας Αττικής και Περιχώρων © 2026. CC BY-NC-ND 4.0
Με την υποστήριξη και υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού