Αστική φορεσιά Αλάγιας

Η γυναικεία αυτή φορεσιά από την Αλάγια, που δώρισε στο ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. του Δήμου Νέας Ιωνίας η Μαρία Κιουρτσόγλου, νονά του Στέλιου Καζαντζίδη, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της αστικής μικρασιατικής ενδυμασίας, όπου η κομψότητα, η πολυχρωμία και ο συνδυασμός ανατολίτικων και ευρωπαϊκών στοιχείων συνυπάρχουν αρμονικά. Το βασικό ένδυμα είναι φτιαγμένο από λεπτό, ανοιχτόχρωμο μετάξι σε υπόλευκο–σαμπανιζέ τόνο, με υφαντές ραβδώσεις που δημιουργούν μια λεπτή λάμψη και υποδηλώνουν υλικό ιδιαίτερα υψηλής ποιότητας. Το ρούχο έχει μακρύ, άνετο κόψιμο, με ελαφριά φούσκωση στα μανίκια και στενή εφαρμογή γύρω από το στήθος, στοιχείο που συναντάται συχνά στις φορεσιές των Ρωμιών των παραλίων της Μικράς Ασίας.

Πάνω στη μεταξωτή βάση δένεται ένας εντυπωσιακός μεταξωτός υφαντός ζωνάς (ζώμα) σε έντονο φούξια χρώμα, διακοσμημένος με πολύχρωμα γεωμετρικά μοτίβα και πλούσια χρυσά κρόσσια. Ο ζωνάς φοριέται τυλιχτός και δεμένος στο πλάι, όπου δημιουργεί μια πολυεπίπεδη εικόνα, καθώς τα κρόσσια και οι διαγώνιες πτυχώσεις πέφτουν συμμετρικά και προσδίδουν κίνηση στο σύνολο. Η παρουσία του φούξια και του χρυσού αποτελεί χαρακτηριστικό της εποχής και της περιοχής, καθώς οι γυναίκες της Αλάγιας αγαπούσαν τις έντονες, φωτεινές αποχρώσεις που αναδείκνυαν τη μεταξωτή υφή.

Στη δεξιά πλευρά της φορεσιάς απλώνεται ύφασμα σε μωβ–λευκή ριγέ ύφανση, πιθανότατα μέρος της εσωτερικής ποδιάς ή συμπληρωματικό ένδυμα, που προσφέρει αντίθεση και βάθος στο χρωματικό σύνολο. Οι μακριές χρυσές φούντες που κρέμονται από το ζωνάρι υπογραμμίζουν τον εορταστικό χαρακτήρα της φορεσιάς. Στο επάνω μέρος, η γυναίκα θα φορούσε συνήθως ένα λεπτό εσωτερικό πουκάμισο – το οποίο εδώ διακρίνεται με ημιδιαφάνεια – και στο κεφάλι τον χαρακτηριστικό αστικό φέσι, που βλέπουμε και στην εικόνα.

Η φορεσιά ως σύνολο αποκαλύπτει το υψηλό επίπεδο υφαντουργίας και ραπτικής της Αλάγιας και τις στενές εμπορικές σχέσεις της περιοχής με κέντρα παραγωγής μεταξιού. Τέτοια ενδύματα φοριούνταν κυρίως σε γιορτές, κοινωνικές επισκέψεις και επίσημες περιστάσεις, αποτελώντας σύμβολο κοινωνικής θέσης, καλαισθησίας και αστικής καλλιέργειας. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα εκφραστικό παράδειγμα της λαμπρής μικρασιατικής ενδυματολογικής παράδοσης λίγο πριν τον ξεριζωμό, όπου το μετάξι, το χρώμα και το χρυσό κέντημα συνέθεταν μια αισθητική μοναδική και εξαιρετικά αναγνωρίσιμη. Εκτίθεται στο Λαογραφικό Μουσείο του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Δήμου Νέας Ιωνίας.

Παραχωρημένη ευγενικά για την φωτογράφηση από ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Δήμου Νέας Ιωνίας.