Skip to content Skip to footer

Σαΐτα

Η σαΐτα αυτή, χρονολογούμενη γύρω στο 1940, αποτελεί χαρακτηριστικό εργαλείο της κλωστοϋφαντουργικής παραγωγής της Νέας Ιωνίας, της πόλης που δικαίως απέκτησε το προσωνύμιο «το Μάντσεστερ της Ελλάδος» λόγω της ασύλληπτης συγκέντρωσης εργοστασίων, υφαντουργείων και μεταξουργείων που ίδρυσαν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες. Κατασκευασμένη από σκληρό, ανθεκτικό ξύλο —συνήθως οξιά ή μουριά— η σαΐτα είναι επιμήκης, αεροδυναμική και συμμετρική, ώστε να διατρέχει με ταχύτητα το άνοιγμα του αργαλειού μεταφέροντας το υφάδι ανάμεσα στα στημόνια.

Κατηγορία: Product ID: 21033

Περιγραφή

Στο κέντρο της φέρει ξύλινη μασούρα τυλιγμένη με νήμα, στηριγμένη σε μεταλλικά ελατήρια που λειτουργούν ως αποσβεστήρες κραδασμών, επιτρέποντας στο νήμα να ξετυλίγεται ομαλά. Στο ένα άκρο διακρίνεται η μεταλλική μύτη εκτόξευσης, ενώ στο άλλο υπάρχει ο μικρός μηχανισμός συγκράτησης της μασούρας – λεπτομέρεια που μαρτυρά νεότερη βιομηχανοποιημένη κατασκευή, σε αντίθεση με τις παλαιότερες χειροποίητες σαΐτες. Το σώμα φέρει εσωτερικά λεία επιφάνεια σκαμμένη με μεγάλη ακρίβεια ώστε να μειώνει τις τριβές, ενώ τα άκρα είναι ενισχυμένα για να αντέχουν τις συνεχείς προσκρούσεις.

Τέτοιες σαΐτες χρησιμοποιούνταν στους μηχανικούς αργαλειούς των μεγάλων υφαντουργείων της Νέας Ιωνίας. Οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία έφεραν μαζί τους βαθιά τεχνική γνώση του υφαντού και των μεταξωτών, και η σαΐτα έγινε το κατεξοχήν σύμβολο της εργασίας τους: χιλιάδες γυναίκες και άνδρες την άκουγαν καθημερινά να «τραγουδά» πάνω–κάτω στους αργαλειούς, παράγοντας υφάσματα που ταξίδευαν σε όλη την Ελλάδα. Η συγκεκριμένη σαΐτα φέρει εμφανή ίχνη χρήσης —φθορές στις μύτες, γυάλισμα από συνεχή επαφή με το νήμα, μικρές σκούρες κηλίδες από λιπαντικά— στοιχεία που επιβεβαιώνουν την εκτεταμένη λειτουργία της σε πραγματικό βιομηχανικό περιβάλλον. Πρόκειται για αυθεντικό τεκμήριο μιας εποχής όπου η Νέα Ιωνία δεν ήταν μόνο μια συνοικία προσφύγων, αλλά μια από τις σημαντικότερες παραγωγικές μητροπόλεις των Βαλκανίων. Εκτίθεται στο Μουσείο Υφαντουργίας του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Δήμου Νέας Ιωνίας.

Παραχωρήθηκε ευγενικά για την φωτογράφηση από ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Δήμου Νέας Ιωνίας.

Δεδομένα αντικειμένου

Κωδικός

3167

Χρονολογία

1940

Υλικά

Ξύλο, σίδερο

Διαστάσεις

Y5cm – Π35cm

Προέλευση

Νέα Ιωνία Αττικής

ΒΑΘΙΑ ΘΕΑΣΗ

Μουσείο Αλαγιωτών
Χώρος Πολιτισμού ALAYA
Καρολίδου 5
14231 Νέα Ιωνία
Ερευνητική πρόσβαση
Ερευνητές του Μικρασιατικού πολιτισμού που επιθυμούν να μελετήσουν εκθέματα της μόνιμης συλλογής, μπορούν να επικοινωνούν στο 6974 902336.

alaya.association

Σύνδεσμος Αλαγιωτών Νέας Ιωνίας Αττικής και Περιχώρων © 2026. CC BY-NC-ND 4.0
Με την υποστήριξη και υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού